ورود     ثبت نام
 
 
Skip Navigation Links
صفحه اصلیExpand صفحه اصلی
اطلاع رسانیExpand اطلاع رسانی
هنرمندانExpand  هنرمندان
درباره استانExpand درباره استان
فعالیت هاExpand فعالیت ها
منابع محتواييExpand منابع محتوايي
درباره مركزExpand درباره مركز
توليداتExpand توليدات
نمایشگاه مجازیExpand نمایشگاه مجازی
 
تاریخ انتشار  :  11:14 صبح ۱۳۹۱/۲/۲
تعداد بازدید  :  2560
Print
   
گفت و گو با
عليرضا باونديان از اساتيد مطرح دانشگاه مشهد

دکتر عليرضا باونديان، استاديار دانشكده هنر دانشگاه فردوسی مشهد است . حضور وي در کمیته علمی جشنواره فرهنگی هنری امام رضا (ع) ، در شورای فرهنگ عمومی استان خراسان رضوی و در دفتر تأسیس دانشکده هنر دانشگاه فردوسی مشهد به چشم مي آيد .
گفت و گو با عليرضا باونديان از اساتيد مطرح دانشگاه مشهد
 
دکتر عليرضا باونديان، استاديار دانشكده هنر دانشگاه فردوسی مشهد است . حضور وي در کمیته علمی جشنواره فرهنگی هنری امام رضا (ع) ، در شورای فرهنگ عمومی استان خراسان رضوی و در دفتر تأسیس دانشکده هنر دانشگاه فردوسی مشهد به چشم مي آيد .
استاد باونديان نمایشنامه‌های مذهبی زيادي برای رادیو مشهد نوشته و نمایش‌هایی مثل " فریاد بی‌صدا " ، " بادواران " ، " مازالاق " ، " نماز ِخون " و ... را علاوه بر نوشتن ، کارگردانی هم کرده است .
وي همچنين مقالات و پژوهش‌های بسیاری در زمینه‌های هنری و دینی در مجلات و سمینارهای معتبر کشور ارائه كرده است .
دكتر باونديان کتاب‌های " بربال کبوتران " ،  " از بهار تا بهار " ، " آیا خورشید دوباره می‌آید؟ " ، " هنر مفهومي "، " جلوه‌هایی از هنر و تمدن اسلامی " ‌(پژوهش برترسال 81 خراسان) ، " حکمت هنراسلامی " ، " تأملات فرهنگی و هنری "، " ریشه‌ها و شیوه‌های طنز فاخر در فرهنگ مکتوب ایران‌اسلامی " و ... را به چاپ رسانده است و تحقیقات بسیار ایشان در زمینه هنر اسلامی و مظاهر آن، ما را بر آن داشت تا در نشستي تخصصي با حضور هنرمندان رشته هنر هاي تجسمي مازندران ، با وي هم كلام شويم و گفتگویی داشته باشیم:
 
- هنر اسلامي در جامعه بين المللي چه جايگاهي دارد ؟
 
افرادي در خصوص هنر اسلامي كتاب هايي نوشتند ، مثل اين است كه من به عنوان كسي كه اعتقادي به اسلام ندارم ، مثلاً در خصوص پروردگار تشيع بنويسم . آيا ما مي توانيم اين را به عنوان جلوه اي از ادبيات اسلام به حساب بياوريم ؟ آيا اگر در كشوري مثل ايتاليا يك معمار مسيحي ، مسجدي بسازد و از همان نظام نشانه شناختي مسلمانان استفاده كند ما مي توانيم آن مسجد را به عنوان نماد و نماينده معماري اسلامي بشناسيم ؟
هنر اسلامي يك غايت است و هنر مسلمانان يك وضعيت . هنر مسلمانان همان هنري است كه ما در حال حاضر در آن هستيم . خانه اي كه ما در آن هستيم يك مسلمان ساخته است . قاعدتاً در ضمير اين معمار مسلمان يك شالوده ي خاص و آرماني وجود دارد كه به آن معماري اسلامي مي گوييم . بنا بر اين بين هنر اسلامي و هنر مسلمانان يك مسافت مفهومي وجود دارد . مثل اين است كه بگوييم مدرنيته و مدرنيزم . مدرنيزم همان وضعيتي است كه ما در آن به سر مي بريم اما  مدرنيته آن غايتي است كه مي خواهيم به آن برسيم .
من معتقد بر اين هستم كه نهادهاي بين المللي مثل يونسكو ، دانشگاه هاي بزرگ جهان ، كنفرانس هاي متعدد علمي و فرهنگي ، همه اينها هنر اسلامي را بر اساس متود هاي مربوط به هنر مسيحي مي شناسند . تصور كنيد بعد از رنسانس اين اتفاق در جامعه هنر ي اروپايي به وجود آمد و چيزي به عنوان هنر مسيحي تعريف شد . وقتي هنر مسيحي را عنوان مي كنيم موضوعات مورد نظر مسيحيت است ، بسياري از آثار ممكن است وجود داشته باشد كه موضوعات اسلامي در آن متصور باشد ولي اصلاً اسلامي نيست . به عنوان مثال :
روزه دارم من و افطارم از آن لعل لب است
آری افطار رطب در رمضان مستحب است
روز ماه رمضان زلف میفشان که فقیه
بخورد روزه خود را به گمانش که شب است
زیر لب وقت نوشتن همه کس نقطه نهند
این عجب نقطه خال تو به بالای لب است
یارب این نقطه که به بالا بنهاد
 نقطه هرجا غلط افتاده مکیدن ادب است
آيا اين شعر ، شعر اسلامي است ؟ از واژگان ديني استفاده شده مثل رمضان ، مستحب ، از حلال و حرام . اما اين شعر اسلامي نيست چون رفتاري كه در فرد ايجاد مي كند ، يك رفتار اسلامي نيست . يا اينكه آيا نشان دادن مناسك ديني به معناي ديني شدن آن است ؟ آيا اگر من در يك تئاتر نشان دهم كه فردي در حال نماز خواندن است و واژگان ديني را بر زبان خود جاري مي كند نشان دهنده ديني شدن اثر است ؟ خير .
من معتقد هستم كه ديني شدن و ديني بودن يك اثر هنري به اعتبار اين است كه : 1 ) تا چه اندازه آن اثر هنري از حقيقت دين برداشت شده است ؟ 2) تا چه اندازه توانسته است باعث ايجاد رفتار ديني در مخاطب شود ؟
 
- فعاليت هاي انجام شده در كشور ، پيرامون معقوله اي به نام هنر اسلامي را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
 
اگر منظور شما فعاليت هاي نظري است متأسفانه كار چندان زيادي صورت نگرفته است ، علت آن هم اين است كه با ماهيت شناسي هنر اسلامي آشنا نيستيم ، يعني وقتي از هنر اسلامي نام مي بريم به راستي نمي دانيم رويكرد ما نسبت به هنر اسلامي رويكرد فكري است يا رويكرد عملكردي ... امروزه در جامعه هنر ي ما پرسش هاي متعددي متصور است . گروهي معتقد براين هستند كه هنر اسلامي در واقع همان هنر مسلمانان است يعني مستشرقان وقتي كه آمدند و بين هنر ها از منظر آيت شناسي تفكيك ايجاد كردند ، هنر اسلامي و غير اسلامي را بيان كردند . در صورتي كه ما مسلمانان هم مثل ساير افراد ديگر هنر خودمان را داريم . به عنوان مثال به جاي اينكه بگويند هنر مسلمانان ايران ، گفتند هنر اسلامي در ايران . پرسش هايي مطرح است كه سازمان و ساختار نظري دارد و بايد بر اساس اين مؤلفه به آن پاسخ داد . يعني واقعاً هنر اسلامي چيست ؟ آيا هنر اسلامي هنري است كه در انسان رفتار اسلامي ايجاد مي كند ؟ آيا هنر اسلامي هنري است كه الزاماً بايد در سرزمين هاي مسلمانان پديد آيد ؟ آيا هنر اسلامي هنري است كه مرجعيت ديني از آن حمايت و هدايت مي كند ؟ آيا هنر اسلامي هنري است كه مراسم و مناسك اسلامي را در خود بازتاب مي كند ؟ به همين خاطر است كه من فكر مي كنم چون ساختي شناسي هنر اسلامي امروزه در جامعه ما كمرنگ است لذا در خصوص هنر اسلامي متأسفانه فعاليت هاي نظري كارآمد ، كارا و قوي را ديده نمي شود . ضمن اينكه در حوزه عملي هم سعي ما بر اين است كه دريافت هاي كساني كه قبل از ما در حوزه هنر اسلامي به هر نوع آثار درخشاني را پديد آوردند ، امتداد دهيم يا مستقر كنيم. يعني چون مباني نظري ما در اين زمينه ضعيف است ، برخي از آثار كه فكر مي كنيم جزء عرصه هنر اسلامي است برمي گزينيم و سعي كنيم اين ها را استقرار و استمرار دهيم ، تكرار و بازتابش كنيم . اين ها بخشي از وظايف ما در راستاي تكميل هنر اسلامي هستند .    

نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال